जीवन
-
नारायण ढकालको उपन्यास ‘जगज्जननी उसकी आमाको नाम होइन’ सार्वजनिक
साहित्यकार नारायण ढकालको छैटौँ उपन्यास ‘जगज्जननी उसकी आमाको नाम होइन’ सार्वजनिक भएको छ । पब्लिकेसन नेपालयको कालिकास्थानस्थित आरशालामा शनिबार पुस्तक लोकार्पण गरिएको हो । ढकालले नातिनी रीति ढकाल र नाति रिवाज ढकाललाई पुस्तक उपहार दिएसँगै पुस्तक सार्वजनिक गरिएको थियो । लोकार्पण कार्यक्रममा ढकालले आफ्नो पाँच दशक लामो साहित्य यात्राको अनुभव सुनाए । किशोर उमेरमै जासुसी…
-
सीके रसाइली : सङ्गीत साधनामै सिङ्गो जीवन
जीवनको साढे आठ दशकीय लामो यात्रामा हिँडिरहेका अविश्रान्त सङ्गीत–साधक सीके रसाइलीमा अझै पनि सिर्जनकर्मप्रतिको मोह, स्नेह र लगाव घटिसकेको छैन । जीवनरूपी बयेली उत्तराद्र्धका दिनहरूतिर झुलिरहँदा शारीरिक र मानसिक रूपमा केही शिथिलता आउनु स्वाभाविकै हो । उनी भने महान् विचारक–पथप्रदर्शक बुद्धका जीवनका केही सन्दर्भलाई उधिनेर प्रार्थना–गीत तयार पार्ने उपक्रममा जुटेका छन् । भन्छन्, ‘काम सुस्त…
-
यी कथा हुन् प्रेमका
प्रेमको कुनै सटीक परिभाषा छैन । प्रेम यस्तो मनोभाव हो, जसलाई परिभाषारूपी सीमित शब्द संसारमा अटाउन सकिँदैन । जब कसैप्रति गहन लगाव एवं समर्पण–भाव व्याप्त हुन्छ, त्यही बिन्दुबाट उदाउँछ प्रेम–भाव । एक जना भारतीय कविले लेखेका थिए,‘खुसरो दरिया प्रेम का, उल्टी वा की धारजो उभरा सो डूब गया, जो डुबा सो पार ।’साहित्यका पाठकहरूले लैला–मजनू,…
-
मेरो मन्त्र : लर्न, अर्न, रिटर्न
सन् २०२२ मा प्रियंका रानी जोशी मिस नेपाल भएकी देखेपछि मेरो मनमा पनि यो प्रतियोगिता मा भाग लिने इच्छा पलाएको हो । म देशभित्रै एउटा यस्तो मञ्चको खोजीमा थिएँ, जसबाट मैले आफ्नो सोचलाई प्रभावकारी हिसाबले विस्तारित गर्न सकूँ । स्कुल पढ्दै गर्दा नै म भ्रष्टाचारको विरुद्ध बोल्थेँ, त्यसैले जिम्मेवारी र नेतृत्वलाई जीवनको हिस्सा ठान्छु ।…
-
समलिङ्गी विवाह : प्रेमसँगै अङ्कुरित दाम्पत्य जीवन
‘म लड्दा आफैँ उठूँ, तर उसले उठाएझैँ लागोस्म आँसु आफैँ पुछूँ, तर उसले पुछेजस्तै लागोस्माया अब कसैसँग गर्न मन छैनमाया मात्र अब महसुस गर्न मन छ ।’कवि विप्लव प्रतीकको कविताका यी हरफहरूझैँ भावनात्मक प्रेममा मनको गहिराइबाट उत्पन्न ध्वनि सुन्ने गरिन्छ । जहाँ प्रेमको परिभाषा मनले मनलाई छोएपछि एकअर्काले महसुस गर्छन् । सोही प्रेमभावलाई मनले सुमसुम्याउँदै…
-
विधानको स्वरमा भरिभराउ छ, देशप्रेमको लय
विक्रमाब्द चालीसको दशकको आखिरी समयताका नेपाली पप गीतहरूले नयाँ लहर र गतिशीलताका साथै उचाइसमेत लिइरहेको थियो । सोही दशकमा सुनसरीका विधान श्रेष्ठ नेपाल टेलिभिजनमा एउटा गीत लिएर झुल्किए— ‘जलन छातीको…।’ उनका बुबा विजय श्रेष्ठले नेपाली साङ्गीतिक जगत्मा गीति–सर्जक तथा सङ्गीतकारको परिचय बनाइसकेका थिए । उनले बुबाको रचना/सङ्गीतमा निर्मित एल्बम ‘आश्वासन’ बजारमा ल्याए । पप–सङ्गीतले ‘मार्केट’…
-
धातु मूर्तिशिल्पका सौम्य सर्जक : प्राज्ञ कालु कुमाले
आजपर्यन्त आफूभित्र निहित अपरिमित एवं अजस्र ऊर्जाको मुहानलाई सुक्न दिएका छैनन्, वरिष्ठ मूर्ति–साधक कालु कुमाले (कुम्हा:) ले । करिब एक दशकअघि जनतहबाट ‘क्रोध–कला शिरोमणि’ को उपाधि पाएयता होस् वा विक्रमाब्द १० को दशकताका मृत्तिका–कलामा आफ्ना युवा वयका उन्मुक्त औँलाहरू रगड्दाखेरि होस्, बितेको सात दशकभन्दा लामो समयावधिमा उनले मूर्ति–सिर्जनालाई नै पछ्याउँदै आए, जुन आजको दिनाङ्कसम्म चलिरहेको…
-
शारदा चित्रकार : विरासत धान्न व्यस्त
हरेक व्यक्तिले जीवनको उत्तराद्र्ध खण्ड बिताउने आ–आफ्नै शैली र तरिका पछ्याएका हुन्छन् । कसैले अवसादका दिनहरू गुजारिरहेका होलान्, कसैले सक्रिय जीवनशैली । ८५ वर्षीय उमेर–वयमा हिँडिरहेकी वरिष्ठ कलासाधिका शारदादेवी चित्रकारका निम्ति भने यो उमेरमा पनि दिनचर्यालाई सुगम बनाउने माध्यम तिनै चित्रकारिता बनेको छ, जुन कला–माध्यमलाई उनले करिब सात दशकयता पछ्याउँदै आएकी छन् । उमेरको के…
-
के महिनावारी हुनु पाप हो ?
करिब ५४ वर्षअघि एक बालिका दसैँको बेला महिनावारी भइन् । आमालाई भनून् भने त्यो बेलाको संस्कृतिअनुुसार आमाले १२ दिन कोठामा बन्द गरिदिइन् भने ती बालिकाको दसैँ नै धरापमा पर्ने थियो । किनभने दसैँमा प्राप्त हुने नयाँ लुुगा र दक्षिणाबाट वञ्चित हुुने थिइन् । ती बालिकाले महिनावारीको कुुरा आमालाई नभनी आफैँले नै व्यवस्थापन गरिन् । त्यसपछि…
-
कृष्ण–सीताको ५४ वर्षे वैवाहिक यात्रा
अग्रज उद्यमी कृष्ण आचार्य र सीता आचार्यको वैवाहिक जीवन ५४ औँ वर्षमा यात्रारत छ । उनीहरूको जीवन–यात्रा दुई व्यक्तिबीच गाँसिएको सम्बन्ध मात्रै होइन, यो एक यस्तो सम्बन्ध–गाथा हो, जसले दुई फरक विचार, पृष्ठभूमि र जीवनशैलीबीचको गहिरो र सुमधुर सम्बन्धलाई आत्मसात् गर्दै आएको छ । कृष्ण–सीताको जोडी वैचारिक हिसाबले पृथक् रहँदै आयो । कृष्णमा राजनीतिप्रति गहिरो…
स्टोरी
-

कविताको रङ्ग
कविता कर्मका लागि भएको त्यो यात्रा नै कविता जस्तो थियो। कविता जस्तो यात्रा? हो। जब भोगाइ, सम्झना र कल्पना निर्वन्ध पोखिन्छ; जब कुनै सिमाना नवाँधी…
सम्पादकको नोट
-

कविताको रङ्ग
कविता कर्मका लागि भएको त्यो यात्रा नै कविता जस्तो थियो। कविता जस्तो यात्रा? हो। जब भोगाइ, सम्झना र कल्पना निर्वन्ध पोखिन्छ; जब कुनै सिमाना नवाँधी…




















